Wilhelm Paley’s, eines englichen Philosophen, Theologie der Natur […]

Opis dokumentu

Wilhelm Paley’s, eines englichen Philosophen, Theologie der Natur (Mannheim, 1823)  - pierwszy niemiecki przekład (z języka francuskiego) dzieła „Natural Theology; or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity” , opublikowanego po raz pierwszy w 1802 roku, którego autorem jest angielski teolog, apologeta chrześcijaństwa, filozof i utylitarysta William Paley (1743-1805). W pracy autor  stara się udowodnić istnienie Boga poprzez ukazanie piękna i porządku świata przyrody oraz fizycznej złożoności bytów ożywionych. Porównuje świat do skomplikowanej maszynerii zegarka, który ktoś zaprojektował i wykonał i stara się uzasadnić, że przyroda, analogicznie do wytworów ludzkiej technologii, również została zaprojektowana, co świadczy o istnieniu „zegarmistrza”, który „skonstruował” organizmy żywe. Podaje przykłady z biologii, anatomii i astronomii, w celu wykazania zawiłość i pomysłowości „projektu” świata, który może pochodzić tylko od mądrego i dobrotliwego Boga. Drobiazgowe podejście i umiejętne wykorzystanie metafor i analogii było uznawane za równie udane co kontrowersyjne. Brytyjski przyrodnik i geolog Karol Darwin (1809-1882), którego badania doprowadziły do zupełnie odmiennych wniosków na temat powstawania gatunków był pod ogromnym wpływem skumulowanej struktury książki i przystępnego stylu. Darwin czytał „Natural Theology” w trakcie swoich studiów w Cambridge i, jak przyznawał w swojej autobiografii, była to książka, która miała ogromny wpływ na rozwój jego poglądów i zainteresowań. Wpływ ten odczuwał jeszcze w 1859 roku, gdy na dwa tygodnie przed publikacją „O powstawaniu gatunków” pisał w liście do Johna Lubbocka: „Nie sądzę, abym kiedykolwiek podziwiał książkę bardziej niż Natural Theology Paley’a. Dawniej potrafiłem ją wyrecytować z pamięci”.