Theodor Fontane Gesammelte Werke […] Fünfter Band

Opis dokumentu

Theodor Fontane Gesammelte Werke (Berlin, 1915) - piąty i ostatni tom dzieł wybranych niemieckiego pisarza, dziennikarza i krytyka, przedstawiciela poetyckiego realizmu Heinricha Theodora Fontane’a (1819-1898). Autor uważany jest za wybitnego przedstawiciela niemieckiego realizmu mieszczańskiego. W powieściach udaje mu się w bardzo trafny sposób charakteryzować osoby za pomocą ich zewnętrznej postaci, ich otoczenia, a w szczególności sposobu mówienia. Charakterystyczne dla jego dzieł są konwersacje w zamkniętych kręgach np. podczas uczty, kiedy ludzie z jednej strony przestrzegają konwencji społecznych, a z drugiej strony zdradzają swoje prawdziwe intencje - często wbrew własnej woli. Krytyka pojedynczej osoby jest często wstępem do bardziej uwikłanej krytyki społecznej. Ponadto do elementów jego stylu literackiego zalicza się również ironię. Theodor Fontane był autorem wielu odmiennych rodzajów tekstów. Tworzył nie tylko powieści, ballady i opowiadania, ale również dramaty, wiersze, biografie, literaturę wojenną, listy, dzienniki, krytyki teatralne, artykuły prasowe. Tom piąty zawiera dzieło zatytułowane „Der Stechlin”. To powieść napisana w latach 1895-1897, po raz pierwszy opublikowana w czasopiśmie literackim „Über Land und Meer”. W formie książkowej ukazała się po śmierci autora, w 1898 roku. Centralną postacią jest przedstawiciel zakorzenionej w Brandenburgii szlachty starzejący się Dubslav von Stechlin, owdowiały od trzydziestu lat i mieszkający samotnie w swojej nieco podupadłej rezydencji nad brzegiem jeziora Stechlin. Tajemnicze jezioro, które rzekomo reaguje na odległe wydarzenia gejzerami, staje się symbolem świata, w którym wszystko jest ze sobą powiązane. Z subtelną ironią i mistrzowskim dialogiem Fontane kreśli obraz społeczeństwa zawieszonego między tradycją a nowymi początkami. Sympatycznie sportretowany główny bohater nosi cechy autora, który zmarł miesiąc przed publikacją powieści. Nacisk w powieści położony jest nie na fabułę, lecz na zróżnicowane dialogi, które odsłaniają rzeczywistość społeczną przełomu XIX i XX wieku. Charakterystyczne, jak w przypadku wszystkich dzieł Fontane'a, jest to, że dostrzega on słabości swoich czasów i nie neguje ich w swoim literackim ujęciu, a jednocześnie cechuje go głęboka sympatia dla tego, co miało definiować brandenburską arystokrację. Przykładem tego jest postać starego Dubslava von Stechlina, którego śmierć symbolizuje jednocześnie odejście starego świata.