Reise durch England in verschiedener, besonders politischer Hinsicht. Zweiter Band

Opis dokumentu

Andreas Riem (1749-1814) był niemieckim teologiem protestanckim, pisarzem i publicystą. Wraz z Gottlobem Nathanaelem Fischerem (1748-1800) współredagował znany miesięcznik „Berlinisches Journal für Aufklärung”. Podczas podróży po Europie Riem pisał dzienniki, które zostały opublikowane w kilku tomach w latach 1796-1799 pod wspólnym tytułem „Reisen durch Deutschland, Holland, Frankreich und England in verschiedener, besonders politischer Hinsicht in den Jahren 1785, 1795, 1796 und 1797”. Wydane w latach 1798-1799 dwutomowe dzieło „Reise durch England in verschiedener, besonders politischer Hinsicht” jest częścią wspomnianego projektu wydawniczego. Riem zrywa z czysto chronologiczną formą klasycznego dziennika podróży i łączy chronologiczną prezentację osobistych obserwacji i doświadczeń ze szczegółowymi analizami teorii politycznych, ekonomicznych i społecznych. Głównymi miejscami obserwacji autora są trzy brytyjskie miasta, Londyn, Bristol i Liverpool. Nie są to jednak turystyczne opisy poszczególnych miejsc, ulic czy budowli, odwiedzone miasta wykorzystane są jako punkt wyjścia do obszernych analitycznych dygresji na temat konstytucji, wymiaru sprawiedliwości, ekonomii czy społeczeństwa. Struktura Riema opiera się na porównywaniu między warunkami panującymi w rewolucyjnej Francji, absolutystycznych Niemczech i konstytucyjnej Anglii. W związku z obraną perspektywą, inspirowaną oświeceniowymi ideami, Riem uważany jest za burzyciela powszechnej wówczas wśród niemieckich intelektualistów „ślepej anglofilii”, czyli bezkrytycznego uwielbienia dla wszystkiego co angielskie. W drugim tomie Riem zajmuje się smymi mieszkańcami Wielkiej Brytanii, opisuje ich charakter, mentalność oraz obyczaje. Autor analizuje brytyjskie społeczeństwo przez pryzmat wyraźnych różnic klasowych, opisuje pauperyzm (masową biedę) wynikającą z początków industrializacji oraz zestawia ogromne bogactwo arystokracji z nędzą klasy robotniczej. Swoją uwagę Riem poświęca również, w nawiązanych do przedstawionych w pierwszym tomie spostrzeżeń, brytyjskiej jurysdykcji i obowiązującym przepisom prawnym. Riem analizuje także wpływ anglikańskiego kościoła państwowego i duchowieństwa, które postrzega jedynie jako narzędzie władzy rządowej i, jako oświeceniowy teolog, domaga się absolutnej wolności sumienia. Ostania część tomu poświęcona jest brytyjskiej stolicy. Autor prezentuje min. Londyn, Windsor, opactwo w Westminster i londyńskie teatry. Analizuje też sytuację niektórych grup społecznych (np. londyńskich prostytutek) i krytycznie opisuje funkcjonowanie londyńskiej policji i jej funkcjonariuszy. W podsumowaniu swojego dzieła Riem nie krył swojego uznania dla brytyjskiej struktury konstytucyjnej, skrytykował jednak brytyjską politykę siły i oligarchiczne cechy angielskiego parlamentaryzmu tamtego okresu.