Handlexikon zu den Quellen des römischen Rechts (Jena, 1884) - niemieckojęzyczny słownik terminów prawniczych i pojęć z zakresu źródeł prawa rzymskiego autorstwa Hermanna Gottlieba Heumanna (1812-1866). Słownik określany jest często mianem „Heumann-Seckel” z uwagi na fakt, że jego późniejsze, najsłynniejsze wydania zostały gruntownie rozbudowane i opracowane przez niemieckiego historyka prawa i prawnika Emila Seckela (1864-1924). Leksykon objaśnia znaczenia specyficznych słów, instytucji oraz fragmentów źródłowych wywodzących się głównie z Corpus Iuris Civilis i innych antycznych tekstów prawnych. Słownik ułożony jest alfabetycznie według łacińskich terminów, pojęć i czasowników występujących w źródłach. Leksykon nie podaje jednego ogólnego tłumaczenia. Pokazuje, jak dane słowo zmieniało znaczenie w zależności od epoki (np. okres klasyczny a justyniański).Przy każdym znaczeniu znajdują się gęsto „upakowane” skróty odsyłające do konkretnych miejsc w źródłach (np. D. dla Digestów, C. dla Kodeksu Justyniana, Gai. dla Instytucji Gajusza (Gai Institutiones) – jedynego zachowanego w całości starożytnego podręcznika prawa rzymskiego. Słownik przez dziesięciolecia stanowił podstawowe, niezwykle cenione narzędzie naukowe dla historyków prawa rzymskiego, romanistów i latynistów. Z każdym kolejnym wydaniem (szczególnie pod redakcją Emila Seckela) słownik uzupełniano o najnowsze ustalenia naukowe i krytykę tekstową.

[nbsp]