<?xml version="1.0"?>
<rdf:RDF
xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
<rdf:Description rdf:about="http://historia.bibliotekaelblaska.pl/dokument/gruendliche-darstellung-differenzial-und-integral-rechnung-nach-der-eigenen-idee-ihres-erfinders-nebst-vorangehender-pruefung-de">
<dc:format xml:lang="pl">application/pdf</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl">Książka</dc:type>
<dc:description xml:lang="pl"><p style="text-align: justify;"><em>Gründliche Darstellung Differenzial- und Integral-Rechnung…</em> (Królewiec, 1817) - publikacja opisująca i wyjaśniająca rachunek różniczkowy i całkowy według stanu ówczesnej wiedzy, w opracowaniu niemieckiego teologa, przyrodnika, matematyka, fizyka i geologa Ernsta Friedricha Wrede (1766-1826). Niewiele wiadomo o pochodzeniu i edukacji autora. Przypuszcza się, że pochodził z rodziny szlacheckiej, a kształcił się w Greifswaldzie, Halle i Berlinie. Był proboszczem w Jasenitz na Pomorzu Zachodnim. Tytuł profesora otrzymał w 1797 r. (z obietnicą zatrudnienia w Berlinie), a następnie był profesorem w Friedrich-Wilhelm-Gymnasium w Berlinie. W 1801 roku został honorowym członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk Przyrodniczych w Berlinie. W 1806 przyjął posadę profesora matematyki i fizyki na Uniwersytecie w Królewcu. Tutaj też brał udział w pracach organizacyjnych uczelni i był w semestrze letnim 1810 i 1822 prorektorem macierzystej uczelni. W okresie pruskiej reformy oświaty był czasowo członkiem powołanej w 1810 r. Wissenschaftliche Deputation w Królewcu, która miała przeprojektować szkolnictwo w duchu neohumanizmu. Najważniejszą i przełomową pracą autora jest „<em>Geologische Resultate aus Beobachtungen über einen Theil der südbaltischen Länder</em>” prezentującą geologiczne wyniki z obserwacji części krajów południowego Bałtyku, którą poprzedził wyczerpującym i systematycznym przedstawieniem podstawowych zasad aktualizmu w geologii. Rachunek różniczkowy i całkowy to współcześnie podstawowy dział analizy matematycznej, badający pochodne i całki funkcji zmiennej rzeczywistej lub zespolonej. Podstawy rachunku różniczkowego i całkowego zostały odkryte mniej więcej ok. 1670 r. niezależnie przez angielskiego fizyka i matematyka Isaaca Newtona (1642 – 1727) oraz niemieckiego filozofa i matematyka Gottfrieda Wilhelma Leibniza (1646 – 1716). Jednak idee rachunku różniczkowego i całkowego można znaleźć we wcześniejszych pracach wielu matematyków (nawet w pracach Archimedesa – III w. p.n.e.). Rachunek różniczkowy i całkowy opiera się na dwóch podstawowych operacjach: różniczkowaniu i całkowaniu. Różniczkowanie odnosi się przede wszystkim do zagadnień związanych z prędkością, przyspieszeniem, nachyleniem, krzywizną krzywych itp. Całkowanie zaś wiąże się z obliczaniem pól powierzchni, objętości, z pojęciem środka ciężkości i z wieloma innymi ogólnymi zagadnieniami, które dotyczą całości w takiej lub innej postaci. W pewnych warunkach operacje, tj. różniczkowanie i całkowanie są ze sobą związane. Mówi się, że są wobec siebie wzajemnie odwrotne. Rachunek różniczkowy i całkowy dostarcza wielu skutecznych procedur obliczeniowych, które pozwalają na wręcz automatyczne rozwiązywanie problemów, jakie bez tych narzędzi byłyby trudne, a nawet niemożliwe. Obecnie wiedza ta wchodzi w skład działu matematyki zwanej analizą matematyczną. Stanowi ona podstawowy język zarówno nauk przyrodniczych, jak i techniki. W trakcie intensywnych prac nad rachunkiem różniczkowym i całkowym narodził się inny, najbardziej użyteczny dział matematyki - równania różniczkowe. Już u Newtona można znaleźć potwierdzenie, że równania różniczkowe umożliwiają matematyczne modelowanie praw przyrody. Następcy Newtona korzystali z jego wielkiej przenikliwości i rozwijali jego pomysły w mechanice nieba, teorii sprężystości, nauce o cieple, świetle i dźwięku – fundamentalnych zagadnieniach fizyki matematycznej. W każdym z tych przypadków równania różniczkowe modelują owe zjawiska i są dość dokładnym ich opisem. Wszystkie te odkrycia miały ogromne znaczenie dla dalszego rozwoju cywilizacji.</p></dc:description>
<dc:date xml:lang="pl">1817</dc:date>
<dc:subject xml:lang="pl">Zbiory zabytkowe</dc:subject>
<dc:subject xml:lang="pl">Druki XIX – XX w. (do 1945)</dc:subject>
<dc:language xml:lang="pl">ger</dc:language>
<dc:rights xml:lang="pl">Domena publiczna (public domain)</dc:rights>
<dc:publisher xml:lang="pl"></dc:publisher>
<dc:title xml:lang="pl">Gründliche Darstellung Differenzial- und Integral-Rechnung nach der eigenen Idee ihres Erfinders; nebst vorangehender Prüfung der sonst gewöhnlichen Erklärungsarten dieser Wissenschaft</dc:title>
</rdf:Description>
</rdf:RDF>