Ein halbes Jahrhundert im Dienste von Kirche und Schule. Lebenserinnerungen

Opis dokumentu

Ein halbes Jahrhundert im Dienste von Kirche und Schule (Berlin, 1900) - autobiograficzne wspomnienia autorstwa Karla Schneidera (1826-1905?) – niemieckiego pedagoga, urzędnika oraz aktywnego działacza ewangelickich struktur kościelnych. Książka ma charakter wspomnieniowy i historyczny. Opisuje 50 lat pracy i życia autora poświęconego służbie w obszarze edukacji (szkolnictwa) oraz Kościoła w XIX-wiecznych Niemczech. Jako klasyczna XIX-wieczna biografia urzędnicza, jest zorganizowana chronologicznie i problemowo, prowadząc czytelnika przez etapy życia Karla Schneidera – od wychowania domowego aż po najwyższe stanowiska w pruskim Ministerstwie Wyznań, Kultury i Oświecenia Publicznego (Kultusministerium). Autor opisuje swoje dorastanie w ścisłej relacji z tradycją protestancką. Skupia się na tym, jak „domowa izba” ukształtowała jego moralność i późniejszą chęć służby publicznej. Omawia okres edukacji i seminarium nauczycielskiego. Szczegółowo opisuje pruski system kształcenia nauczycieli. Pokazuje realia panujące w seminariach, metody pedagogiczne oraz proces zdobywania uprawnień do nauczania. Odnosi się do własnej praktyki pedagogicznej. W tej części pokazuje codzienne życie pruskiego nauczyciela na prowincji. Opisuje rozwój szkolnictwa ludowego (Volksschule), wyzwania materialne, przeładowane klasy, walkę o podniesienie statusu społecznego pedagogów, reformy edukacyjne, codzienne życie szkół oraz metody nauczania w XIX-wiecznych Niemczech. Odnosi się również do kwestii szkolnictwa wyższego dla dziewcząt. Schneider opisuje swoje reformatorskie podejście do edukacji kobiet oraz spory o to, czy wyższymi szkołami żeńskimi powinni kierować mężczyźni, czy kobiety. Analizuje ówczesny spór wokół tzw. szkół symultanicznych (wielowyznaniowych) oraz wpływ protestantyzmu na edukację młodzieży. W tej części Schneider szczegółowo omawia ówczesną batalię o tworzenie szkół międzywyznaniowych (łączących dzieci katolickie i protestanckie). Przedstawia argumenty obu stron oraz rolę państwa w łagodzeniu tarć polityczno-religijnych. Analizuje zmiany wpływów pastorów i księży na programy nauczania w miarę sekularyzacji pruskiej oświaty. Opisuje również swoją pracę urzędniczą w ministerstwie i kulisy podejmowania decyzji państwowych za czasów kluczowych ministrów pruskich (m.in. Falka, v. Puttkamera, v. Zedlitza etc). Prezentuje czytelnikom spojrzenie „od kuchni” na reformy edukacyjne, tworzenie nowych planów lekcji, programów nauczania religii oraz walkę z biurokracją ministerstwa. Oprócz tematów typowo systemowych, autor dzieli się osobistymi doświadczeniami, sukcesami i trudnościami zawodowymi na przestrzeni pięćdziesięciu lat służby publicznej, realiami życia codziennego, zmaganiami nauczycieli i ewolucją statusu społecznego pedagogów tamtej epoki. Licząca blisko 490 stron publikacja stanowi cenne źródło do poznania historii oświaty i życia religijnego tamtego okresu.