Deutsches Kinderlied und Kinderspiel

Opis dokumentu

Deutsches Kinderlied und Kinderspiel (Lipsk, 1924) - monumentalne dzieło antropologiczne i folklorystyczne zawierające obszerny zbiór tradycyjnych tekstów, rymowanek, melodii, piosenek oraz opisów dziecięcych zabaw i gier podwórkowych przekazywanych z pokolenia na pokolenie na obszarach niemieckojęzycznych, którego autorem jest ceniony niemiecki muzykolog, kompozytor, pedagog oraz jeden z najważniejszych badaczy i zbieraczy pieśni ludowych XIX wieku Franz Magnus Böhme (1827–1898). Choć autor zmarł w 1898 roku, wydanie z 1924 roku zachowało pełną strukturę oryginalnego zbioru z 1897 roku. Publikacja zawiera setki dawnych pieśni śpiewanych przez dzieci lub dla dzieci, które przetrwały wieki dzięki ustnemu przekazowi. Autor zamieścił w niej zapisy nutowe (melodie) oraz pełne teksty utworów wraz z objaśnieniami i podaniem ich źródeł regionalnych. Obok piosenek książka szczegółowo dokumentuje dawne zabawy ruchowe, podwórkowe, towarzyskie oraz gry zręcznościowe. Opisuje zasady tradycyjnych niemieckich gier, które kształtowały codzienność i czas wolny dzieci przed erą technologii. Böhme podzielił zebrany materiał na kilkanaście przejrzystych kategorii tematycznych, odzwierciedlających rozwój dziecka od niemowlęcia do wieku szkolnego. Należą do nich m.in. utwory dla najmłodszych (kołysanki (Wiegenlieder), piosenki przy karmieniu, rymowanki do zabaw na kolanach dorosłego (Kniereiter) oraz wierszyki o częściach ciała np. liczenie paluszków), rymowanki – wyliczanki (służące dzieciom do losowania osób w grach (Abzählreime), pełne rytmicznych, czasem bezsensownych słów ułatwiających zapamiętywanie), piosenki przyrodnicze i zwierzęce (utwory o ptakach, owadach np. o biedronce czy boćku oraz porach roku, które dzieci śpiewały na świeżym powietrzu), pieśni rzemieślnicze i zawodowe (teksty naśladujące pracę kowala, piekarza, młynarza czy szewca, przybliżające dzieciom świat dorosłych), dziecięce modlitwy i pieśni religijne (krótkie rymowane modlitwy poranne, wieczorne oraz piosenki na święta chrześcijańskie), zabawy w kole i korowody (tradycyjne tańce kołowe (Reigen), w których dzieci śpiewają i odgrywają proste scenki pantomimiczne), gry ruchowe i zręcznościowe (opisy zabaw z użyciem prostych rekwizytów, takich jak piłki, skakanki, kamyki, obręcze czy zabawy w chowanego i berka), gry fabularne i dramatyczne (zabawy w naśladowanie życia dorosłych np. w wesele, pogrzeb, sąd, rycerzy i księżniczki lub scenki ze zwierzętami np. wilk i owce), zabawy dialogowe (gry opierające się na szybkich pytaniach i odpowiedziach, ćwiczące pamięć, refleks oraz śmiałość w mówieniu) etc. Poprzez pryzmat dziecięcych piosenek i rymowanek publikacja bada zróżnicowanie kulturowe i dialektyczne różnych regionów Niemiec, Austrii czy Szwajcarii. Dla historyków, pedagogów i etnografów książka jest nieocenionym dokumentem historycznym. Pokazuje, jak wyglądało wychowanie, socjalizacja i naturalny rozwój dzieci w XIX wieku i stuleciach wcześniejszych poprzez wspólną zabawę i śpiew.