Der christliche Staatsmann. Eine Theologie des Nationalismus

Opis dokumentu

Der christliche Staatsmann (Hamburg, 1932) - praca niemieckiego publicysty i pisarza politycznego okresu Republiki Weimarskiej i III Rzeszy Wilhelma Stapela (1882-1954). Książka była jednym z najważniejszych dzieł nurtu tzw. rewolucyjnego konserwatyzmu oraz tzw. Niemieckich Chrześcijan (niem. Deutsche Christen) z okresu schyłku Republiki Weimarskiej i przygotowała grunt pod późniejsze próby ideologicznego podporządkowania niemieckiego protestantyzmu narodowemu socjalizmowi. W niniejszym opracowaniu Stapel próbuje pogodzić chrześcijaństwo z radykalnym nacjonalizmem, argumentując, że lojalność wobec własnego narodu oraz niemiecka kultura i państwowość stanowią wolę Bożą. Krytykuje liberalną demokrację i uniwersalizm, uważając je za zagrożenie dla niemieckiej tożsamości. Opowiada się za silnym, autorytarnym przywództwem zakorzenionym w etosie narodowym. Odrzuca popularny wówczas pogląd, że religia jest wyłącznie prywatną sprawą jednostki. Uważa, że chrześcijaństwo powinno służyć narodowi, a wiara ułatwia realizację politycznych celów. Dowodzi, że państwo funkcjonuje w sferze porządku doczesnego (ziemskiego), podczas gdy Kościół odpowiada za sferę duchową. W nacjonalizmie widzi naturalną i pożądaną siłę etyczną, która chroni naród przed rozkładem, kosmopolityzmem oraz indywidualizmem. Uważa, że chrześcijański polityk („mąż stanu”) musi kierować się przede wszystkim racją stanu i dobrem własnego narodu, nawet jeśli oznacza to konieczność podejmowania trudnych moralnie decyzji w świecie rządzonym przez siłę. Publikacja odcisnęła silne piętno na ideologii wczesnego narodowego socjalizmu, dostarczając pseudoteologicznych argumentów środowiskom dążącym do połączenia religii z ideologią rasową i państwową. Dzieło jest kluczowym dokumentem źródłowym do badania niemieckiej myśli politycznej lat 30. XX wieku.