Carl von Carlsberg oder über das menschliche Elend [nbsp]- pierwsza część powieści pedagogicznej Christiana Gotthilfa Salzmanna (1744-1811) - niemieckiego teologa, pisarza, pastora ewangelickiego, działacza społecznego, reformatora edukacji i pedagoga, określanego czasami mianem niemieckiego Jeana-Jacquesa Rousseau, który w 1784 roku założył filantropijną placówkę edukacyjną Schnepfenthal koło Gotha. Poglądy i działalność Salzmanna utożsamiającego się z ruchem filantropistów (ruch w pedagogice, który ukształtował się w Niemczech w II połowie XVIII wieku, na rzecz szerzenia oświaty w niższych warstwach społecznych) wywarły duże znaczenie dla ówczesnej debaty pedagogicznej i kształtowania nowego modelu nauczania w pedagogice, wykraczając znacznie poza granice krajów niemieckojęzycznych. Prace Salzmmana w dziedzinie edukacji dzieli się zazwyczaj na dwie grupy: podręczniki edukacyjnej i powieści pedagogiczne. W podręcznikach edukacyjnych w często ironiczny sposób wskazuje na powszechne błędy w edukacji ówczesnych czasów, które tylko implikują złe cechy u dzieci, daje wskazówki, jak zapewnić to co sam uważał za odpowiednie wykształcenie oraz wskazuje na konieczność kształcenia wychowawców. Z kolei w powieściach pedagogicznych ideały pedagogiczne Salzmanna tkwią w żywych opowieściach o sposobie i kondycji życia w różnych klasach starego porządku społecznego. Takim przykładem jest właśnie napisana w formie listów powieść Carl von Carlsberg, gdzie autor ukazuje przede wszystkim realia i warunki życia arystokracji i burżuazji. Sześcioczęściowa powieść Salzmanna określana jest często w literaturze mianem pierwszej niemieckiej powieści społecznej. W zbiorach Biblioteki Elbląskiej znajdują się również pozostałe części powieści: druga oznaczona sygnaturą 92272a, trzecia oznaczona sygnaturą 92272b, piąta oznaczona sygnaturą 92272c oraz część szósta oznaczona sygnaturą 92272d.