Aufsätze über bildende Kunst. Dritter Band: Bücher und Reisen

Opis dokumentu

Aufsätze über bildende Kunst (Berlin, 1914) - trzeci i ostatni tom publikacji z dziedziny historii sztuki autorstwa niemieckiego historyka i krytyka sztuki Richarda Muthera (1860-1909), opracowany i wydany po śmierci autora przez niemieckiego krytyka sztuki Hansa Victora Rosenhagena (1858-1943). Zebrane w tym tomie eseje mają najbardziej osobisty oraz reportażowy charakter. Są poświęcone refleksjom nad literaturą o sztuce, a także wrażeniom i przemyśleniom z podróży po europejskich ośrodkach kultury, które przez stulecia stanowiły główne ogniska rozwoju myśli, sztuki, literatury i nauki oraz wyznaczały trendy architektoniczne, muzyczne czy filozoficzne, promieniując swoim wpływem na pozostałą część kontynentu. W sekcji poświęconej literaturze Muther działa jako bezkompromisowy krytyk literatury. Zamiast pisać suche recenzje, tworzy eseje nadające kontekst współczesnym mu prądom myślowym. Analizuje teorię sztuki, oceniając ówczesne podręczniki, estetyczne rozprawy naukowe oraz biografie artystów. Krytykuje sztywne, akademickie podejście historyków sztuki starej daty. Promuje nowoczesną krytykę opartą na emocjach, psychologii i intuicji. Promuje impresjonizm i nowe prądy. Analizuje teksty broniące nowoczesności i wykazuje, jak przełamują one tradycyjne, XIX-wieczne myślenie o pięknie. Sekcja poświęcona podróżom to zbiór felietonów z podróży Muthera po Europie, w których autor odwiedza kluczowe galerie, muzea i miasta, opisując je z perspektyw historyka sztuki oraz flâneura. Znajdujemy tu m.in. wnikliwą relację z wizyty w Wiedniu, w której Muther opisuje monumentalną architekturę m.in. nowo otwarte Muzeum Historii Sztuki oraz narodziny tamtejszej awangardy, porównawcze opisy wielkich europejskich salonów wystawowych (Monachium, Berlin i Paryż), gdzie autor zwraca uwagę nie tylko na same obrazy, ale na atmosferę galerii, sposób eksponowania dzieł oraz zachowanie publiczności czy wreszcie refleksje z podróży do Włoch śladami renesansu, gdzie Muther nie zachwyca się bezkrytycznie zabytkami, lecz próbuje oczyścić dzieła takich mistrzów jak Giotto czy Botticelli z warstwy patosu, ukazując ich jako żywych ludzi i rewolucjonistów swoich czasów. Całe trzytomowe wydanie stanowi klasyczne świadectwo przełomu XIX i XX wieku w niemieckiej krytyce historyczno-artystycznej.